Na Facebooku pojawił się bardzo emocjonalny wpis mieszkanki Pułtuska, która postanowiła odnieść się do sprawy, w którą zaangażowana jest również jako żona prezesa miejskiej spółki komunalnej. Dyskusja szybko nabrała temperatury, w ruch poszły mocne słowa w komentarzach, pojawiły się zarzuty pod adresem radnego, a pod wpisem żony prezesa rozgorzała ostra polemika. Wszystko najwyraźniej zaczęło się od publikacji na profilu radnego Adama Prewęckiego. Wpis opatrzony został wymowną grafiką, a radny napisał:
PROSZĘ PAŃSTWA, ILU PANOM MOŻNA JEDNOCZEŚNIE SŁUŻYĆ? Czytam różne komentarze.... Mamy prezesa spółki komunalnej, odpowiedzialnego za wielomilionowe umowy i majątek publiczny, który jednocześnie pełni funkcję prokurenta w innej spółce, a według dostępnych informacji prowadzi również własną działalność gospodarczą.
Jedna osoba, trzy różne role. Jednak głównym przedmiotem mojej kontroli jest coś znacznie ważniejszego: czy pan prezes zapoznał się z przepisami ograniczającymi prowadzenie działalności gospodarczej przez osoby zarządzające spółkami komunalnymi i czy ich przestrzega? Być może, pochłonięty obowiązkami w kilku miejscach, nie poświęcił tym przepisom wystarczającej uwagi. To jednak tylko pytanie, a nie stwierdzenie faktu. Jeżeli tak się stało, pojawia się kolejne pytanie: jak weryfikowane są podstawy prawne innych ważnych decyzji dotyczących naszej gminy? W Biblii czytamy: "Nikt nie może dwom panom służyć" (Mt 6,24). Sympatyczny uśmiech, obecność w mediach czy działalność charytatywna są godne uznania. Nie zastąpią jednak znajomości prawa, przejrzystości i odpowiedzialności za publiczne pieniądze. Nie akceptuję lekceważenia tych obowiązków przez osoby zarządzające majątkiem mieszkańców. Dlatego będę tę sprawę wyjaśniał do końca.
Adam Prewęcki
Radny Rady Miejskiej w Pułtusku
Uderz w stół, a nożyce się odezwą
Najwyraźniej właśnie ta publikacja wywołała reakcję żony prezesa. Na swoim profilu zamieściła emocjonalny wpis, w którym odniosła się do informacji upublicznionych przez radnego. Odebrała je jako atak nie tylko na swojego męża, ale również na nią samą, ich dzieci i całą rodzinę. W swojej wypowiedzi z goryczą i oburzeniem pisała o sytuacji, w jakiej znalazła się rodzina. Podkreślała, że wraz z mężem od lat uczciwie prowadzą firmę, a sprawa, o której mówi radny, dotyka również ich najbliższych. Pod wpisem pojawiło się wiele komentarzy wspierających autorkę. Przy okazji nie zabrakło również ostrych ataków na radnego. Część komentujących zarzucała mu nieuzasadnione i bezprawne uderzenie w rodzinę prezesa. Dyskusja szybko przestała merytorycznie dotyczyć przepisów i dopuszczalności łączenia funkcji. W centrum znalazły się emocje, rodzinne relacje i wzajemne pretensje. Pojawiły się też komentarze krytyczne wobec osoby prezesa - dla wielu osób oczywiste było, że sprawa po prostu wymaga rzetelnego wyjaśnienia.: wolno łączyć prezesurę w komunalnej spółce z własną działalnością - czy nie?
Reguła prawna
W całej tej dyskusji najważniejsza pozostaje właśnie kwestia prawna. Nie chodzi o to, czy ktoś kogoś lubi, czy ktoś prowadzi działalność charytatywną, ani czy dobrze wypada w mediach. Kluczowe jest oparcie na przepisach, które mają zapobiegać konfliktom interesów i chronić majątek publiczny. Podstawą jest ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, nazywana potocznie ustawą antykorupcyjną. Jej art. 2 pkt 6 obejmuje między innymi osoby zarządzające i członków organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi. Do tej kategorii należą osoby kierujące spółkami komunalnymi. Art. 4 pkt 6 ustanawia jasny i czytelny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzania taką działalnością czy występowania jako jej przedstawiciel lub pełnomocnik. Ustawa przewiduje jedynie określone wyjątki, między innymi dotyczące rodzinnej działalności rolniczej. Co to oznacza w praktyce? Osoba zarządzająca gminną osobą prawną nie może prowadzić własnej firmy obok pełnienia funkcji publicznej, jeżeli jej działalność mieści się w ustawowym zakazie.
Oczywiście wpis w rejestrze działalności gospodarczej (CEIDG) nie przesądza jeszcze o faktycznym prowadzeniu działalności - bywa, że ktoś działalność oficjalnie zawiesił. Istotne jest zatem ustalenie, czy działalność jest rzeczywiście wykonywana. Jeśli jednak takie naruszenie prawnego zakazu się potwierdzi, to przepisy przewidują konsekwencje: zgodnie z art. 5 ust. 2 właściwy organ powinien odwołać taką osobę albo rozwiązać z nią umowę o pracę najpóźniej w ciągu miesiąca od uzyskania informacji o przyczynie odwołania lub rozwiązania umowy. Sprawa nie stanowi precedensu - Sądy wielokrotnie zajmowały się podobnymi ograniczeniami. Sądy administracyjne w minionych latach wielokrotnie wypowiadały się w porównywalnych sprawach: nie chcemy zanudzać Czytelników datami i sygnaturami wydawanych wyroków - zainteresowani tematem bez trudu wyszukają sobie całą masę informacji potwierdzających jedną regułę: te zakazy nie są martwym prawem, muszą działać i działają, nie ustanawiano ich na darmo. W jednym z wcześniejszych wpisów radny Prewęcki przywołał na swoim profilu FB właśnie te przepisy, pisząc:
"Dlaczego o to pytam? Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne przewiduje określone zakazy, w tym dotyczące prowadzenia własnej działalności gospodarczej przez osoby objęte jej przepisami.
Czy w tym przypadku przepisy są przestrzegane? Czy ktoś to sprawdził? Z odpowiedzi Burmistrz wynika, że Urząd nie posiada opinii prawnych ani analiz dotyczących dopuszczalności łączenia tych funkcji. Burmistrz wskazała natomiast na kompetencje Rady Nadzorczej spółki. Podkreślam: nie przesądzam, że doszło do naruszenia prawa. Oczekuję jednak jednoznacznego wyjaśnienia tej sprawy. Moje stanowisko jest jasne: jeżeli zostanie potwierdzone, że prezes spółki komunalnej naruszył przepisy ustawowe regulujące możliwość pełnienia tej funkcji, powinien niezwłocznie złożyć rezygnację.
Od osób zarządzających majątkiem publicznym należy wymagać przestrzegania prawa i przejrzystości."
Post żony prezesa zniknął, ale w sieci nic nie ginie...
Po kilku godzinach wpis żony prezesa został usunięty. Zdążyliśmy jednak przyjrzeć się wielu komentarzom mieszkańców, a także odpowiedziom, które pojawiły się w trakcie dyskusji. Jednym z istotniejszych głosów było oświadczenie radnego Adama Prewęckiego. Żona prezesa w usuniętym wpisie skarżyła się między innymi na otrzymywane pogróżki oraz na informacje dotyczące jej firmy, które miały trafiać do pułtuskich szkół. Wypowiedź mogła wywołać u czytelników skojarzenie, że radny ma z tymi działaniami jakiś związek.
Radny stanowczo temu zaprzeczył. W komentarzu napisał:
"Pani Martyno, Pani publiczny komentarz, w którym zestawia Pani moje nazwisko z informacjami o anonimowych pogróżkach i rozsyłaniu dokumentów do szkół, może sugerować czytelnikom, że jestem w te działania zamieszany. Stanowczo zaprzeczam jakiemukolwiek udziałowi w takich działaniach. Wzywam Panią do wycofania sugestii łączących mnie z opisanymi zdarzeniami oraz opublikowania w miejscu zamieszczenia komentarza jednoznacznego wyjaśnienia i przeprosin za wywołanie takiego skojarzenia. Jeżeli posiada Pani dowody wskazujące na mój udział w tych zdarzeniach, proszę przekazać je właściwym organom. Nie wyrażam natomiast zgody na publiczne sugerowanie mojego udziału bez przedstawienia dowodów."
Być może właśnie to stanowcze żądanie sprostowania i wycofania sugestii dotyczących radnego miało wpływ na ostateczne usunięcie publikacji przez jej autorkę. Oczywiście to jedynie przypuszczenie, bo nie znamy powodów, dla których zdecydowała się ona na taki krok.
Redakcja Tygodnika śledzi sprawę od wielu miesięcy
Ta historia nie zaczęła się cztery dni temu w mediach społecznościowych. Redakcja Tygodnika Pułtuskiego zajmuje się sprawą od kilku miesięcy. Na początku lata tego roku wpłynęła do nas informacja dotycząca prowadzenia przez prezesa miejskiej spółki komunalnej własnej działalności gospodarczej. Informator wskazywał, że sytuacja może pozostawać w sprzeczności z przepisami ustawy antykorupcyjnej. Redakcja postanowiła zweryfikować te informacje. W pierwszej kolejności sprawdziliśmy publicznie dostępne dane w CEIDG, czyli Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Uzyskane wówczas informacje potwierdziły, że istnieje bezsprzeczna podstawa do dalszego wyjaśniania sprawy. Mimo to zdecydowaliśmy się wówczas nie publikować naszych ustaleń. Powód był istotny. Informator przekazał nam wówczas, że równocześnie skierował sprawę do rozpoznania przez Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA). W tej sytuacji uznaliśmy, że publikowanie materiału przed zakończeniem czynności właściwych organów mogłoby zostać odebrane jako próba wywierania presji lub mogło stanowić utrudnienie w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym.
Dziś sytuacja wygląda inaczej. Sprawa stała się jawna, trafiła do publicznej dyskusji i jest szeroko komentowana przez mieszkańców. Nie ma więc powodu, by nasza Redakcja nadal powstrzymywała się od zadawania pytań. Wystąpimy zatem do prezesa miejskiej spółki z prośbą o udzielenie odpowiedzi na szereg istotnych kwestii. Chcemy poznać jego stanowisko dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej, pełnionych funkcji oraz zgodności tych aktywności z obowiązującymi przepisami. Wydruki z publicznego rejestru CEiDG, jakie zrobiliśmy na początku czerwca i obecnie, w połowie listopada, potwierdzają: nazwisko i imię prezesa spółki pojawia się w rejestrze - prowadzona działalność ma status: aktywny. Profil tej działalności wymaga rejestracji w publicznych bazach mazowieckiego Urzędu marszałkowskiego - sprawdziliśmy i tam z identycznym wynikiem: działalność jest zarejestrowana, opłacona i ma status aktywny. Podkreślamy, że nie należy przesądzać wyniku tej sprawy. Oczekujemy jednak jasnych odpowiedzi od samego zainteresowanego. O naszych ustaleniach będziemy informować na bieżąco w kolejnych wydaniach Tygodnika Pułtuskiego.
Red.
