Początki Pucharu Europy
Pierwszą edycję rozegrano w sezonie 1955/1956 z udziałem 16 drużyn. Trofeum zdobył Real Madryt, pokonując w finale Stade de Reims 4:3. Początkowo uczestników zapraszano, więc nie wszyscy byli aktualnymi mistrzami swoich krajów. W kolejnych latach podstawą stał się udział mistrzów krajowych oraz obrońcy trofeum.
Przez dziesięciolecia obowiązywał system pucharowy. Zespoły rozgrywały dwumecze – jedno spotkanie u siebie i jedno na boisku przeciwnika. O awansie decydował łączny wynik oraz stosowane w danym okresie zasady rozstrzygania remisów. Finał był pojedynczym meczem na wyznaczonym wcześniej stadionie.
Przegrana w jednej rundzie kończyła udział w turnieju. Nie było tabeli grupowej, która pozwalałaby odrobić straty w kolejnych kolejkach, a liczba spotkań zależała od progresu w drabince.
Warto dodać jedną rzecz do całego kontekstu finału, która nie zmieniła się przez lata. Arena decydującego spotkania jest ustalana przed rozpoczęciem rozgrywek i zazwyczaj jest ona neutralna dla obu drużyn. Wyniki mogą jednak ułożyć się w taki sposób, że klub rozegra wielki finał na własnym stadionie – nawet w takiej sytuacji nie zmienia się jednak miejsca rozgrywania spotkania. Przykładu nie trzeba szukać daleko – w sezonie 2011/2012 Bayern Monachium zagrał finał na własnym stadionie z londyńską Chelsea. Co ciekawe, mimo „własnego terenu” Bawarczycy przegrali z angielską ekipą po konkursie rzutów karnych.
Liga Mistrzów i rozwój fazy grupowej
W sezonie 1991/1992, jeszcze w Pucharze Europy, osiem drużyn po wcześniejszych rundach pucharowych podzielono na dwie grupy. Ich zwycięzcy awansowali bezpośrednio do finału. Rok później wprowadzono nazwę UEFA Champions League, czyli Liga Mistrzów, wraz z charakterystyczną identyfikacją wizualną i hymnem.
Od sezonu 1994/1995 w czterech grupach występowało 16 klubów, a kolejnym etapem były ćwierćfinały. W edycji 1997/1998 dopuszczono wicemistrzów wybranych federacji i powiększono fazę grupową do 24 drużyn. Rozgrywki ponownie przestały być zatem zarezerwowane zasadniczo dla krajowych mistrzów oraz obrońcy tytułu. Wśród publikacji towarzyszących kolejnym edycjom rozgrywek pojawiają się także typy na Ligę Mistrzów. Oficjalne zasady udziału drużyn oraz terminarz spotkań określa UEFA.
W sezonie 1999/2000 pierwsza faza grupowa objęła 32 zespoły. Szesnaście przechodziło do drugiej fazy grupowej, po której następowały ćwierćfinały. Taki układ zwiększał liczbę meczów między klubami z różnych krajów, ale wymagał też większej liczby terminów w kalendarzu. Droga do trofeum obejmowała więc dwa etapy zbierania punktów przed decydującą rywalizacją pucharową.
Osiem grup i powrót do dwumeczów
Od sezonu 2003/2004 drugą fazę grupową zastąpiła 1/8 finału. Powstał model obowiązujący przez ponad dwie dekady – osiem grup po cztery drużyny. Każdy klub grał z trzema przeciwnikami u siebie i na wyjeździe, czyli łącznie sześć razy. Za zwycięstwo otrzymywał trzy punkty, a za remis jeden.
Dwa najlepsze zespoły z każdej grupy awansowały do fazy pucharowej. Kluby z trzecich miejsc przechodziły do Pucharu UEFA, a później do Ligi Europy, według zasad danej edycji. Ostatnia drużyna kończyła europejską rywalizację. Od 1/8 finału do półfinałów standardowo rozgrywano dwumecze, natomiast o trofeum decydował pojedynczy finał.
Zmiany dotyczyły również rozstrzygania remisów. Od sezonu 2021/2022 UEFA zniosła zasadę goli wyjazdowych w swoich klubowych rozgrywkach. Przy równym bilansie bramek w dwumeczu miejsce ich zdobycia nie przesądza już o awansie. W razie potrzeby rozgrywa się dogrywkę, a następnie serię rzutów karnych.
Faza ligowa od sezonu 2024/2025
Tradycyjne grupy zastąpiła faza ligowa z udziałem 36 klubów. Wszystkie znajdują się w jednej tabeli, lecz nie grają każdy z każdym. Drużyna rozgrywa osiem spotkań z ośmioma różnymi rywalami: cztery u siebie i cztery na wyjeździe. Przeciwników wyznacza losowanie uwzględniające koszyki i ograniczenia regulaminowe.
Zespoły z miejsc 1–8 awansują bezpośrednio do 1/8 finału. Drużyny z pozycji 9–24 grają dodatkową rundę barażową w dwumeczach, a jej zwycięzcy uzupełniają grono uczestników kolejnego etapu. Kluby zajmujące miejsca 25–36 odpadają bez przejścia do Ligi Europy. Dalej obowiązuje faza pucharowa zakończona jednym meczem finałowym.
Reforma nieznacznie zwiększyła liczbę uczestników i spotkań w pierwszym etapie. Pozycja w tabeli decyduje zarówno o pozostaniu w turnieju, jak i o konieczności rozegrania barażu. Wspólna klasyfikacja nie oznacza jednak jednakowego zestawu przeciwników dla wszystkich. Pod tym względem faza ligowa Ligi Mistrzów różni się od klasycznej ligi krajowej.
E-TOTO Zakłady Bukmacherskie Sp. z o.o. to legalny bukmacher posiadający zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych. Gra u nielegalnych podmiotów jest zabroniona i grozi konsekwencjami prawnymi. Hazard wiąże się z ryzykiem i może prowadzić do uzależnienia. Graj odpowiedzialnie. Osoby poniżej 18 roku życia nie mogą brać udziału w grach hazardowych.
Artykuł sponsorowany
